हुलाकी राजमार्ग निर्देशनालयले आह्वान गरेको मोरङस्थित रतुवा–केसलिया सडक स्तरोन्नति (चेनज ३६+००० देखि ४०+५००) कार्यको ठेक्कामा १३ वटा निर्माण कम्पनी तथा संयुक्त उपक्रम (JV) ले बोलपत्र पेस गरेका छन्।

ठेक्का नं. 02-2082-83/UR-06 अन्तर्गतको यस सडक स्तरोन्नति कार्यमा ठूला तथा मध्यम स्तरका निर्माण व्यवसायीहरूको सहभागिता देखिएको छ। सहभागी बोलपत्रहरू अब प्राविधिक तथा आर्थिक मूल्याङ्कन प्रक्रियामा जानेछन्।

यो सडक हुलाकी राजमार्गको महत्वपूर्ण खण्ड भएकाले स्तरोन्नतिपछि स्थानीय आवागमन, व्यापारिक ढुवानी तथा क्षेत्रीय सडक सञ्जालमा थप सहजता आउने अपेक्षा गरिएको छ।

अब चासोको विषय—१३ प्रतिस्पर्धीमध्ये ठेक्का कसले हात पार्ला?

यस ठेक्कामा १३ वटा निर्माण कम्पनी तथा संयुक्त उपक्रम (JV) सहभागी भएका छन्:

मोतिदान कन्स्ट्रक्सन सेवा प्रा.लि.

कालिका कन्स्ट्रक्सन प्रा.लि.

बालाजु–महालक्ष्मी–भुजेल JV

दिवा निर्माण सेवा प्रा.लि.

स्वामीनारायण–शाह JV

महावीर इन्जिनियरिङ एण्ड कन्स्ट्रक्सन प्रा.लि.

याक्थुमहाङ–देवी डाँडा JV

रौताहा कन्स्ट्रक्सन प्रा.लि.

आशीर्वाद निर्माण सेवा प्रा.लि.

हरि हरि–सुनकोशी–कुन्सालिङ JV

समता–पार्वती अम्बिका–आर वन JV

खड्का कृष्ण कन्स्ट्रक्सन प्रा.लि.

प्रेरणा–जे एण्ड जे JV

हुलाकी राजमार्ग निर्देशनालयले आह्वान गरेका मोरङ र सुनसरीका तीन पुल निर्माणसम्बन्धी ठेक्कामा सडक स्तरोन्नति ठेक्काको तुलनामा निर्माण व्यवसायीको सहभागिता कम देखिएको छ।

रतुवा–विराटनगर–केसलिया सडकखण्डअन्तर्गत बक्राहा खोलामा प्रिस्ट्रेस्ड बक्स बिम पुल निर्माण ठेक्कामा ६ वटा बोलपत्र परेका छन्। सोही सडकखण्डमा बक्राहा–२, कजला–१, कजला–२, चेका खोला र सिंघिया खोला गरी पाँच पुलको डिजाइन एण्ड बिल्ड प्याकेजमा भने एउटा मात्र बोलपत्र परेको छ। त्यस्तै, चिमडी–लौकही सडकअन्तर्गत चन्दमोहन नहर पुल तथा केसलिया खोला पुलको डिजाइन एण्ड बिल्ड ठेक्कामा ३ वटा बोलपत्र पेस भएका छन्।

निर्माण व्यवसायीसँग बुझ्दा, पुल निर्माणमा आवश्यक सामग्री, भारी उपकरण, दक्ष जनशक्ति, नदी व्यवस्थापन तथा वर्षायामको जोखिमअनुसार लागत अनुमान र दररेट पर्याप्त नभएको गुनासो गरेका छन्। विशेषतः डिजाइन एण्ड बिल्ड प्रकृतिका पुल ठेक्कामा डिजाइनको जिम्मेवारी, निर्माण जोखिम र लागत बढ्ने सम्भावना निर्माण व्यवसायीमै रहने भएकाले उनीहरू थप सतर्क देखिएका छन्।

यसको विपरीत, रतुवा–केसलिया सडक स्तरोन्नति ठेक्कामा १३ निर्माण कम्पनी तथा JV सहभागी भएका थिए। यसले सडक निर्माणको तुलनामा पुल निर्माणका ठेक्कामा दररेट, जोखिम व्यवस्थापन र प्राविधिक जिम्मेवारीबीच सन्तुलन कायम गर्नुपर्ने आवश्यकता देखाएको छ।

उत्तर–दक्षिण करिडोरअन्तर्गतका केही पुल ठेक्कामा बोलपत्र नै नपरेको अवस्था छ भने, हुलाकी राजमार्गलगायत अन्य पुल ठेक्कामा समेत अपेक्षाकृत कम निर्माण व्यवसायी सहभागी देखिएका छन्। निर्माण व्यवसायीका अनुसार पुल निर्माणमा आवश्यक उच्च प्राविधिक क्षमता, नदीजन्य जोखिम, महँगा सामग्री तथा उपकरणको लागतअनुसार दररेट आकर्षक नभएकाले सहभागिता घटेको हो।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय मोरङले आह्वान गरेको सोनापुरस्थित प्रहरी चौकी तथा अन्य सहायक संरचना निर्माण ठेक्कामा ७२ निर्माण व्यवसायी तथा कम्पनीले बोलपत्र पेस गरेका छन्।

उक्त ठेक्काको लागत अनुमान VAT सहित रु. १ करोड ८१ लाख २२ हजार ९५४.८४ रहेको छ।

यस आधारमा औसत रकमसँग सबैभन्दा नजिकको प्रस्ताव गर्ने निर्माण व्यवसायीको सम्भावना बलियो रहनेछ। तर अन्तिम निर्णयका लागि कार्यालयले प्राविधिक प्रस्ताव, कागजातको वैधता, अंकगणितीय त्रुटि सच्याउने प्रक्रिया तथा औपचारिक मूल्याङ्कन पूरा गर्नुपर्ने हुन्छ।

सडक डिभिजन ललितपुरले आह्वान गरेको लेलेस्थित सडक स्तरोन्नति कार्यको ठेक्कामा ४४ निर्माण व्यवसायी तथा संयुक्त उपक्रम (JV) ले प्राविधिक बोलपत्र पेस गरेका छन्। ठेक्का नं. RDLTP-9/082/83-32 अन्तर्गतको यस बोलपत्रमा कुनै पनि बोलपत्र फिर्ता नभएको मुचुल्काले देखाएको छ।

औसत बोलपत्र व्यवस्थापछि ठूला मात्र होइन, स्थानीय तथा मध्यम आकारका ठेक्कामा समेत निर्माण व्यवसायीको सक्रिय उपस्थिति बढेको देखिन्छ। यो सहभागिताले बोलपत्र प्रतिस्पर्धा केवल अत्यन्त न्यून दरमा सीमित नभई, व्यावहारिक दर, प्राविधिक क्षमता, वित्तीय अनुशासन र काम सम्पन्न गर्ने जिम्मेवारी तर्फ केन्द्रित हुँदै गएको संकेत गर्दछ।

धेरै योग्य व्यवसायीबीच हुने प्रतिस्पर्धाले सार्वजनिक खरिदमा छनोटको दायरा फराकिलो बनाउँछ। यसले अस्वाभाविक रूपमा कम कबोल गरी ठेक्का लिने र पछि काममा ढिलाइ वा गुणस्तरमा सम्झौता हुने जोखिम घटाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गर्न सकिन्छ।

तर, धेरै बोलपत्र पर्नु मात्र सफलताको अन्तिम मापदण्ड होइन। प्राविधिक योग्यता, विगतको कार्यसम्पादन, स्रोत–साधनको उपलब्धता तथा सम्झौतापछिको कडा अनुगमनलाई समान प्राथमिकता दिँदा मात्र निष्पक्ष प्रतिस्पर्धाको लाभ समयमै र गुणस्तरीय निर्माणमा रूपान्तरण हुन सक्छ।

“४४ बोलपत्रदाताको प्रतिस्पर्धा: औसत बोलपत्रले दरको मात्र होइन, काम गर्ने क्षमताको पनि परीक्षा लिने अपेक्षा”